زراعت، اصلاح نباتات، علوم و تکنولوژی بذر

نکته 1-

راههای کم کردن خطای آزمایشی:

1-      مواد آزمایشی یکنواخت و همگن استفاده کنیم.

2-      انتساب تیمار ها به واحدهای آزمایشی تصادفی باشد.

3-      تکرار آزمایش را زیاد کنیم.

4-      طرح مناسب به کار ببریم.

مورد 1 و 2 برای انتخاب طرح و مورد 3و4 برای دقت آزمایش به کار میروند.

نکته 2ـ

چنانچه تمام داده ها ی یک آزمایش در یک عدد ثابت مانند a ضرب کنیم ، میانگین دادها ی جدید a برابرو واریانس آنها a² برابر و چنانچه تمام داده را بر عدد a تقسیم نماییم میانگین 1/aو واریانس 1/a² خواهد شد .بنابراین چنانچه تمام داده ها در یک عدد ضرب یا بر آن عدد تقسیم شود مقدارcvتغییر نمیکند.

نکته 3-

واریانس خطا ، میانگین موازنه شده واریانس درون تیمارهاست.

نکته 4-

ماهیت خطا در طرح بلوک کامل تصادفی: اثر متقابل بین بلوک و تیمار

ماهیت خطا در طرح کاملا تصادفی :وجود تکرار در داخل تیمار

نکته 5-

منابع تغییر طرح کاملا تصادفی: 1قابل کنترل 1 غیر قابل کنترل

منابع تغییر طرح بلوک: 2 قابل کنترل و 1 غیر قابل کنترل

منابع تغییر طرح مربع لاتین: 3 قابل کنترل و 1 غیر قابل کنترل

* اگرطرح چند مشاهده ای بود یک منبع تغییر دیگر به غیر قابل کنترل اضافه می شود.

نکته 5-

درجات آزادی پر تکرار در کنکورهای گذشته:(در اینجا فقط نام برده میشود فرمول ها در پست های بعدی)

درجه آزادی کاملا تصادفی نامتعادل

درجه آزادی فاکتوریل در اختلاط کامل و ناقص

درجه آزادی مربع لاتین تکرار دار با تکرارها ی ادغام شده

درجه آزادی مربع لاتین تکرار دار با تکرارهای مستقل

درجه آزادی عامل اصلی و فرعی در کرت خرد شده

درجه آزادی عامل فرعی در کرت خرد شده وقتیکه اثر متقابل فاکتور فرعی و تکرار معنی دار باشد.

نکته 6-

نکات طرح بلوک کامل تصادفی:

-مناسب ترین طرح برای تقسیم کار است.

- در این طرح باید تا حد امکان سعی شود تمامی کرتهای داخل یک بلوک مشابه باشد.

- تمام عملیات زراعی و مشاهدات در یک بلوک به طور یکنواخت صورت میگیرد.

- هنگامیکه ماده آزمایشی در یک جهت غیر یکنواختی دادشته باشد از این طرح استفاده میشود.

نکته 7-

در آزمایشاتی که نیاز به بررسی کمّی تیمار وجود دارد ، اثر تیمار بر حسب درجه آزادی تیمار(درجه پلی نوم) به اجزا رگرسیونی تقسیم می گردد.نحوه کار به این صورت است که اگر درجه آزادی تیمار 1 باشد (درجه پلی نوم) تنها بررسی رگرسیون خطی، اگر درجه آزادی 2باشد(درجه پلی نوم) علاوه بر بررسی رگرسیون خطی بررسی رابطه درجه دو نیز ممکن است و الی آخر.

نکته 8-

در یک آزمایش فاکتوریل 2² اثر اصلی Aمیانگین دو اثر ساده و اثر متقابل ABتفاوت دو اثر ساده تقسیم بر دو می باشد.

نکته 9-

اگر خطای آزمایشی دارای توزیع ترمال نباشد ، دقت تجزیه آماری داده ها کمتر میشود زیرا در این حالت میانگین مشاهدات مربوط به یک تیمار معمولا دقیق ترین برآورد میانگین جامعه آماری نمیباشد.

نکته 10-

مهمترین عامل در انتخاب نوع طرح ماده آزمایشی است.اگر کاملا یکنواخت باشد از طرح کاملا تصادفی ، اگر دارای شیب یک طرفه باشد از طرح بلوک کامل تصادفی و اگر دارای شیب دو طرفه باشد از مربع لاتین استفاده میکنیم.

نکته11-

در طرح بلوک اگر روند حاصلخیزی مشخص نباشد: شکل بلوکها رو مربع و اندازه آنها را کوچک میگیریم.

اما اگر روند تغییرات مشخص باشد: بلوکها را عمود بر روند حاصلخیزی و کرتهای داخل بلوک را در جهت روند حاصلخیزی میگیریم.

نکته12-

در طرح کرت خرد شده: درجه آزادی اشتباه عامل اصلی مساوی با درجه آزادی طرح پایه مربوطه است و درجه آزادی اشتباه عامل فرعی در کلیه طرح های پایه مساویa(r-1)(b-1) است.

منبع: آلاچیق بچه های کشاورزی